Temizlemeden önce: Bu kararma kir mi, patina mı?
Pirinç, bakır ve çinko karışımından oluşan bir alaşımdır; bakır ise tek başına bir metaldir. İkisi de havayla ve nemle temas ettikçe zamanla kararır. Bu koyulaşma çoğu zaman yüzeyin doğal yaşlanmasıdır ve antika bir objede görünümün önemli bir parçasını oluşturur.
Kir ise toz, parmak izi ve yağ tabakasıdır. Ayrımı yapmak kolaydır: hafif nemli bir bezle sildiğinizde çıkan şey kirdir, çıkmayan koyu ve mat ton ise patinadır. Temizliğe başlamadan önce nesnenin masif mi yoksa kaplama mı olduğuna da bakın. Küçük bir mıknatıs yapışıyorsa altında demir ya da çelik bir gövde vardır; bu durumda agresif ovalama kaplamayı aşındırabilir.
Günlük bakım nasıl yapılır?
Çoğu obje için en güvenli yöntem en sade olanıdır. Ağır temizlik ürünlerine geçmeden önce aşağıdaki adımları deneyin; birçok durumda yeterli olur.
- Önce kuru ve yumuşak bir fırçayla ya da bezle tozu alın.
- Ilık suya birkaç damla hafif bulaşık deterjanı karıştırın, bezi iyice sıkıp yüzeyi silin.
- Kabartma ve girintilerde yumuşak kıllı eski bir diş fırçası kullanın.
- Temiz nemli bezle deterjan kalıntısını alın.
- Hemen kuru bir bezle silin; metal üzerinde su damlası bırakmayın, leke yapar.
Parlatmak istiyorsanız hangi yöntem güvenli?
Ev yöntemleri arasında en bilineni limon suyu ve tuz ya da sirke, tuz ve un macunudur. Asidik karışım yüzeydeki oksidi çözerek metali açar. Ancak bu yöntem patinayı da götürür ve geri getirmek mümkün değildir. Bu yüzden önce küçük, görünmeyen bir alanda deneyin ve macunu yüzeyde uzun süre bekletmeyin.
Karışımı uyguladıktan sonra bol suyla durulayın ve tamamen kurutun; kalıntı bırakırsanız yüzey kısa sürede yeniden lekelenir. Piyasadaki metal cilalarını kullanacaksanız ürün üzerindeki talimata uyun. Bir diğer önemli nokta: parçanın yalnızca bir kısmını parlatmak lekeli bir görüntü yaratır, bu yüzden tüm yüzeyi aynı şekilde işleyin. Vernikli ya da lake yüzeylerde asidik karışım ve aşındırıcı cila kullanmayın; parlak ve pürüzsüz duran, hiç kararmamış pirinç parçalar çoğunlukla bu kategoridedir.
Porselen, ahşap ve kaideli parçalarda nelere dikkat edilmeli?
Pek çok vintage obje tek malzemeden oluşmaz. Örneğin Vintage Pirinç Kömür Kovası DUT22 parlak pirinç gövdesinin yanında porselen tutamak ve aslan başı figürleri taşıyor. Böyle bir parçada pirinci temizlerken porselen kısmı suya batırmayın; nemli bir bezle silmek yeterlidir. Metal temizleyici ya da asidik macun porselene ve boyalı desene bulaşırsa rengi etkileyebilir; uygularken bezle bölgeyi ayırın.
Vintage Dekoratif Bakır Obje DUT27 ise bakır gövde, mavi çiçek desenli porselen kulplar ve pirinç kaideyi bir araya getiriyor. Bu tür karma parçalarda her malzemeyi ayrı düşünün: bakır ve pirinç aynı yöntemle farklı tonlarda açılabilir, bu yüzden dengeyi gözden kaçırmamak için küçük adımlarla ilerleyin. Saksılık olarak kullanacaksanız canlı bitkiyi doğrudan içine koymak yerine plastik bir kap yerleştirin; böylece nem ve toprak metale zarar vermez.
Patinayı korumak mı, temizlemek mi daha doğru?
Yaşını taşıyan bir objenin koyu tonları çoğu zaman karakterini oluşturur. Antika Bakır Kazan APA59, dövme bakır yapısı ve patinalı yüzeyiyle bunun iyi bir örneği. Böyle bir parçayı sürekli parlatmak, onu yeni bir eşyaya benzetirken özgün dokusunu da siler.
Patinayı korumak istiyorsanız yalnızca tozunu alın, ara sıra nemli bezle silin ve hemen kurulayın. Yüzeyi biraz korumak isterseniz çok ince bir tabaka mikrokristalin balmumu sürüp yumuşak bezle hafifçe sıvazlayabilirsiniz. Mum nem ve parmak izine karşı ince bir bariyer oluşturur. Fazlasını sürmeyin; kalın tabaka toz tutar ve lekeli görünür.
Metal objeleri evde nereye koymalı, nasıl saklamalı?
Kararmayı hızlandıran en büyük etken nemdir. Mutfak buharı, banyo ve rutubetli duvar dibi pirinç ile bakır için en riskli yerlerdir. Mümkünse kuru, hava alan bir köşeyi tercih edin. Uzun süre kaldıracaksanız parçayı temiz ve kuru halde yumuşak bir bezle ya da asitsiz kâğıda sarın.
Duvara asılan parçalarda tozlanma daha az, ama zincir ve askı noktaları daha kritiktir. Vintage Pirinç Çan DUT64 gibi kıvrımlı yaprak motifli ve kabartmalı bir çanı silerken önce yumuşak bir fırçayla girintilerdeki tozu alın, sonra nemli bezle geçin. Zincirin ve duvar askısının yerinde sağlam durduğunu arada kontrol etmek de objeyi korumanın bir parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Pirinç nasıl parlatılır?
Önce ılık sabunlu suyla kiri alın ve kurulayın. Daha fazla parlaklık istiyorsanız limon ve tuz ya da metal cilası kullanıp bol suyla durulayın, ardından tamamen kurulayın. Vernikli yüzeylerde bu yöntemleri kullanmayın.
Bakırdaki yeşil tortu nedir, nasıl temizlenir?
Nemle oluşan yeşilimsi bir bakır tuzu tabakasıdır. Kuru ya da hafif nemli bezle ve yumuşak fırçayla alınabilir. Eldiven kullanın, işlem sonunda ellerinizi yıkayın ve parçayı kuru tutun.
Antika pirinç ya da bakır objeyi parlatmak değerini düşürür mü?
Patina antika objelerde çoğu zaman aranan bir özelliktir; agresif parlatma onu yok edebilir. Emin değilseniz sadece hafif temizlik yapın ve parlatma kararını yüzeyi bozmadan önce verin.


Avize
Lambader & Abajur
Lambader
